Maden işçiliği

YÖN/FİKRET BİLÂ

Maden işçiliği en zor, en ağır, en riskli mesleklerin başında gelir.

Yerin yüzlerce metre altında, gün yüzü görmeden çalışmanın zorluğu yanında göçük, yer suyu baskını, gaz patlaması gibi tehlikelerle karşı karşıya çalışmak kolay değildir.

Bu gerçeği bilen madenciler sabah işe giderken aileleriyle vedalaşırlar.

Kömür başta olmak üzere diğer değerli madenleri toprak altından çıkaran madencilerin ülke ekonomisine, özellikle de sanayiye katkıları çok büyüktür.

Yine bir kaza sonrası maden işçiliğinin zorluğunu bir işçi şöyle anımsatmıştı:

“Aşağıda ölüm var, yukarıda açlık. Aşağıda ölüm bir ihtimal ama yukarıda açlık kesin. Bu nedenle ölüm ihtimalini göze alarak aşağıda çalışıyoruz.”

Bu nedenle maden işçilerinin hakkı kolay ödenmez.

Madenciler arasında, “ölüm peşin, yaşam taksitledir” diye bir söz vardır.

Maden işçileri ölümü peşin kabul ederek işe başlarlar.

Yaşam ise gün gündür.

Madenci her gün yaşamla ölüm arasında gider gelir.

Madenci ailesi hep diken üstünde hep tedirgindir.

Kulağı hep maden ocağındadır.

Türkiye’de madencilik özelleştirildiğinden bu yana işçilerin ücretleri, sosyal hakları, iş güvenliği için alınması gereken önlemler konusunda ciddi bir gerileme söz konusu.

İşsizlik sorunu bilindiği için işverenler işçilerin ücretlerini düşürdüler, sosyal haklarını yok saydılar, maden ocaklarında alınması gereken önlemleri “masraf yapmayalım” diye almadılar.

Bazı işverenler daha az ücrete çalışmayı kabul ediyorlar diye Çin’den bile işçi getirdiler.

Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Doruk Madencilik işçileri; ücretleri, tazminatları ödenmediği için 8 gündür açlık grevi yapıyorlar.

Eskişehir’den Ankara’ya 180 kilometre yürüdüler.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın önüne gidip sorunlarını anlatmak istediler.

Ancak kolluk güçleri engel oldu.

Üzerlerine gaz sıkıldı, 103 madenci gözaltına alındı, sonra serbest bırakıldı.

Bakanlıktan hiçbir yetkili işçilerle muhatap olmadı.

Onlar da Ankara’da, Kurtuluş Parkı’na gittiler ve açlık grevine başladılar.

Muğla’nın Menteşe ilçesinde bulunan Sınırsızlık Meydanı’nda bir araya gelen bazı siyasi parti ve sivil toplum kuruluşu üyeleri ile vatandaşlar, “Direne direne kazanacağız” sloganlarıyla Ankara’da açlık grevi yapan maden işçilerine destek oldular.

Grup adına basın açıklamasını Gökhan Turgut okudu.

Turgut şunları söyledi:

“Yıldızlar SSS Holding madeni devraldığında 1200 civarı madenci çalışıyorken, sayıyı periyodik olarak azaltıp 250’ye kadar düşürdü. Madencilerin kazandığı davalara, mahkemelerin icra kararlarına rağmen 4 yıldır tazminatlarını ödemedi. İçeride kalan 250 işçinin yaklaşık 200’ünü zorla ücretsiz izne çıkardı, 5 aydır da maaşlarını ödemiyor. İş cinayetinde yaşamını yitiren üç madenci kardeşimizin ölümlerinden onları sorumlu gösterip tazminatlarını ödemediler. Madenciler yıllardır her yolu denedi, çalmadık kapı bırakmadılar. Herkes söz verdi, kimse sözünü tutmadı.”

Sorun çok açık.

Maden işçilerinin hakları ödenmemiş, ödenmiyor.

Çalışma Bakanlığı, işçilerin eyleminden sonra işverenin işçilerin hesaplarına para yatırdığını açıkladı.

Ancak Bağımsız Maden-İş Sendikası yatırılan paranın işçilerin alacaklarının çok küçük bir kısmı olduğunu duyurdu.

İşçiler, lütuf değil haklarını istiyorlar.

Haklarını alana kadar da eylemlerini sürdürmeye kararlılar.

İşçiler haklı.

Haklarını alabilmeleri için DİSK, TÜRK-İŞ, CHP maden işçilerine sonuna kadar sahip çıkmalı, haklarını alıncaya kadar destek olmalıdırlar.

İlgili bakanlıklar da işçi haklarına kulaklarını tıkamak yerine işverenin işçi haklarını ödemeleri konusunda harekete geçmelidir.